Χρήσιμες πληροφορίες
«Πορευθέντες οὖν μαθητεύσατε πάντα τά ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτούς εἰς τό ὄνομα τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος» (Ματθ. 28,19).
Τό Μυστήριο τοῦ Βαπτίσματος, ὡς ἡ ἐν Χριστῷ γέννησις καί ἡ ἐπανόρθωσις τῆς φύσεως τοῦ ἀνθρώπου (κατά Ν. Καβάσιλα), κάνει τόν ἄνθρωπο μέλος τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ, δηλαδή τῆς Ἐκκλησίας. Κύρια ὁρατά σύμβολα στό Βάπτισμα εἶναι τό νερό καί ἡ τάξι τῆς ἀκολουθίας μέ κορυφαῖο γεγονός τήν τριττή κατάδυσι τοῦ νεοφωτίστου στό διά τῆς Χάριτος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἁγιασμένο νερό. Ὁ πιστός, ἀπό τήν στιγμή τῆς βαπτίσεώς του, ὡς πλῆρες καί ἐνεργό μέλος τῆς Ἐκκλησίας, κάτοχος τῆς σφραγίδος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος (ἀπό τό Μυστήριο τοῦ Χρίσματος, τό ὁποῖο τελεῖται εὐθύς μετά τό Βάπτισμα), πορεύεται τήν ὁδό τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς, μετέχοντας στό μέγα Μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας ὡς καί στά λοιπά Μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας.
Πρακτικές πληροφορίες :- Τό Μυστήριο τοῦ Βαπτίσματος τελεῖται ὅλο τό ἔτος, πλήν τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Ἑβδομάδος.
- Πρό τῆς τελέσεως τοῦ Μυστηρίου, προσκομίζεται στόν Ἐφημέριο τῆς Ἐνορίας τό Πιστοποιητικό Γεννήσεως τοῦ/τῆς προσερχομένου/νης πρός τό ἅγιο Βάπτισμα.
- Ὁ/Ἡ Ἀνάδοχος πρέπει νά εἶναι Χριστιανός/ή Ὀρθόδοξος καί νά ἔχη συνείδησι τῶν ὑποχρεώσεών του/της, οἱ ὁποῖες ἀπορρέουν ἀπό τήν θεσμική θέσι του/της στό Μυστήριο.
Στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ὁ/ἡ Ἀνάδοχος δέν παρίσταται ἁπλῶς ὡς «μάρτυς» τοῦ γεγονότος τῆς Βαπτίσεως, ἀλλά, ἀναδεχόμενος/νη τόν/τήν νεοφώτιστο/η ἀπό τήν Ἱερά Κολυμβήθρα δημιουργεῖ δεσμούς πνευματικῆς συγγενείας μέ αὐτόν/ήν καί τούς γονεῖς του/της. Ἀναλαμβάνει ἐνεργό ρόλο «πνευματικοῦ πατρός/πνευματικῆς μητρός» τοῦ/τῆς ἀναδεκτοῦ/ῆς του/της. Συνεπῶς, ὁ/ἡ Ἀνάδοχος δέν μπορεῖ νά εἶναι ἄλλου Δόγματος ἀπό αὐτό στό ὁποῖο ἀνήκει ὁ/ἡ νεοφώτιστος/η. Ἀρκετοί γονεῖς, ἀσφαλῶς μόνο ἀπό ἄγνοια τῶν ἀνωτέρω βασικῶν διδασκαλιῶν τῆς ὀρθοδόξου πνευματικότητος, ἐπιλέγουν ἑτεροδόξους ὡς Ἀναδόχους τῶν τέκνων τους μέ κριτήρια ἐντελῶς κοσμικά, ὅπως ἡ συγγένεια (μέλη τῆς οἰκογενείας τοῦ μή ὀρθοδόξου μέλους), ἡ φιλία ἤ οἱ ὑποχρεώσεις πού δημιουργοῦν οἱ κοινωνικές συναναστροφές. Ἐπιλογές ἀντίθετες πρός τήν διδασκαλία καί τήν τάξη τῆς Ἐκκλησίας μεταβάλλουν τήν Βάπτισι ἀπό Μυστήριο, δηλαδή ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί προσευχή τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ (τῆς Ἐκκλησίας), σέ κοσμική τελετή καί ἀπομακρύνουν ἀπό τήν ὀρθόδοξη παράδοση.
«Ἀπό δέ ἀρχῆς κτίσεως ἄρσεν καί θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς˙ ἕνεκεν τούτου καταλείψει ἄνθρωπος τόν πατέρα αὐτοῦ καί τήν μητέρα, καί ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν˙ ὥστε οὐκέτι εἰσίν δύο ἀλλά μία σάρξ» (Μάρκου, 10, 6-8).
Οἱ ἀνωτέρω λόγοι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀποτελοῦν τήν βάσι τῆς πίστεως τῆς Ἐκκλησίας, ὅτι τό Μυστήριο τοῦ Γάμου ἐθεσπίσθη μέ τήν εὐλογία τοῦ Θεοῦ ἤδη ἀπό τήν στιγμή τῆς θείας δημιουργίας. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στήν πρός Ἐφεσίους Ἐπιστολή παραλληλίζει τήν ἕνωσι τοῦ ἀνδρός καί τῆς γυναικός μέ τήν ἕνωσι τοῦ Νυμφίου Χριστοῦ μέ τήν Νύμφη Ἐκκλησία. Ἔτσι, ὁ φυσικός δεσμός τοῦ ζεύγους εἶναι καί πνευματικός μέ τήν εὐλογία τοῦ Θεοῦ Δημιουργοῦ καί τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἁγιασμοῦ. Ἄν καί ἡ πατερική θεολογία θεωρεῖ τήν εὐλογημένη ἕνωσι τοῦ ζεύγους ὡς ἤδη ὁλοκληρωμένο μυστήριο, ἐν τούτοις τονίζει μέ ἔμφασι καί τήν κύρια συνέπεια αὐτοῦ, δηλαδή τήν ἀπόκτησι τέκνων. Εἶναι ἀξιοσημείωτο, ὅτι ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός, συνοψίζοντας τήν πατερική παράδοσι, γράφει ὅτι ὁ γάμος «ἐθεσπίσθη» γιά νά πολεμηθῆ ὁ ἔσχατος ἐχθρός τοῦ ἀνθρώπου, ὁ θάνατος (... ὥστε διά τό μή ἐκτριβῆναι καί ἀναλωθῆναι ὑπό τοῦ θανάτου ὁ γάμος ἐπινενόηται, ὡς ἄν διά τῆς παιδοποιίας τό γένος τῶν ἀνθρώπων διασώζηται).
Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία δέν τελεῖ τό Μυστήριο τοῦ Γάμου::
- Μέ ἀλλοδόξους ἤ μέ μέλη χριστιανικῶν Ὁμολογιῶν, οἱ ὁποῖες δέν ἀποδέχονται τόν μυστηριακό χαρακτῆρα τοῦ Βαπτίσματος.
- Ἀπό τῆς 12ης Δεκεμβρίου μέχρι καί τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων.
- Τήν Κυριακή τοῦ Πάσχα.
- Κατά τήν Μεγάλη Τεσσαρακοστή καί τήν Μεγάλη Ἑβδομάδα.
- Κατά τήν περίοδο τῆς νηστείας τοῦ Δεκαπενταυγούστου.
- Τήν 5η καί 6η Ἰανουαρίου, τήν 14η Σεπτεμβρίου καί τήν 29η Αὐγούστου.
Σέ περίπτωσι ἀπολύτου ἀνάγκης, ὁ Ἐφημέριος τῆς Ἐνορίας εἰσηγεῖται γραπτῶς στόν Σεβ. Μητροπολίτη τήν ἔκδοσι εἰδικῆς ἀδείας γιά τήν τέλεσι τοῦ Γάμου, ἐκθέτοντας τούς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν τήν τέλεσι τοῦ Μυστηρίου ἐντός τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς. Μετά τήν ἔκδοσι τῆς εἰδικῆς ἀδείας τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου, ὁ Γάμος μπορεῖ νά τελεσθῆ μόνο τό Σάββατο ἤ τήν Κυριακή τῆς 2ας, 4ης καί 5ης Ἑβδομάδος τῶν Νηστειῶν
- Ἡ παρουσία ὀρθοδόξου Παρανύμφου.
- Πιστοποιητικό τελέσεως πολιτικοῦ Γάμου, συμφώνως πρός τήν νομοθεσία τῆς χώρας
- Πιστοποιητικό Ἐλευθερογαμίας τῶν μελλονύμφων.
- Ἀρχιερατική ἄδεια τελέσεως τοῦ Γάμου.
- Πιστοποιητικό Βαπτίσεως τοῦ μή ὀρθοδόξου μέλους (Ἀφορᾶ στήν περίπτωσι μικτοῦ γάμου).
Ἡ γιά διαφόρους λόγους μετανάστευσι προσώπων καί ἡ ἐγκατάστασί τους σέ χῶρες ὅπου ὑπερτεροῦσαν ἀριθμητικῶς πληθυσμοί ἄλλων χριστιανικῶν Δογμάτων, ἡ ἀνάπτυξις τῆς Ὀρθοδόξου Διασπορᾶς καί ἡ σύν τῷ χρόνῳ ἀπόκτησις συνειδήσεως τῶν νεωτέρων γενεῶν, ὅτι πλήν τῆς οἱασδήποτε ἐθνικῆς των ταυτότητος, εἶναι Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί, καί ἡ ἐξ ἀρχῆς δημιουργία ὀρθοδόξων πυρήνων διά τῆς προσελεύσεως στήν Ὀρθοδοξία πιστῶν προερχομένων ἀπό ἐθνότητες παραδοσιακῶς μή ὀρθόδοξες, συνθέτουν τήν σύγχρονη πραγματικότητα –καί πρόκλησι- τῆς ἐκκλησιαστικῆς ποιμαντικῆς τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Μία ἀπό τίς κύριες πτυχές τῆς πραγματικότητος αὐτῆς εἶναι ἡ ἀναπόφευκτη πράξις ἀναζητήσεως συζύγου ἐντός τοῦ ἀριθμητικῶς ὑπερτεροῦντος μή ὀρθοδόξου πληθυσμοῦ. Τοῦτο ἐδημιούργησε τό θέμα τῶν λεγομένων μικτῶν γάμων. Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, γνωρίζοντας καλῶς ὅλα τά ἀνωτέρω, καί παρά τά ἱεροκανονικῶς θεσπισμένα, προβαίνει κατ’ οἰκονομίαν –καί ὄχι κατ’ ἀκρίβειαν- στήν ἱερολογία αὐτῶν τῶν μικτῶν γάμων, μέ μοναδικό γνώμονα τήν ποιμαντική φροντίδα γιά τά πνευματικά της τέκνα. Ἐπειδή στό θέμα τῶν μικτῶν γάμων παρατηροῦνται συγχύσεις, ἀσφαλῶς μόνο ἀπό ἄγνοια τῶν ἐνδιαφερομένων, καλόν θά εἶναι νά διατυπωθῆ μέ σαφήνεια, ὅτι ὁ χαρακτηρισμός ἑνός Γάμου ὡς μικτοῦ ὀφείλεται στό γεγονός ὅτι τό ἕνα μέλος εἶναι πιστός/ή τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας καί τό ἄλλο πιστός/ή μιᾶς χριστιανικῆς Ἐκκλησίας ἤ Ὁμολογίας ἡ ὁποία προσφέρει στά μέλη της τό Βάπτισμα εἰς τό Ὄνομα τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ καί ἀποδίδει σέ αὐτό μυστηριακό χαρακτῆρα. Σέ περιπτώσεις μικτῶν γάμων τό Μυστήριο ἱερολογεῖται ἀπό ὀρθόδοξο λειτουργό (Ἐπίσκοπο ἤ Πρεσβύτερο) κατά τήν ὀρθόδοξη ἐκκλησιαστική τάξι. Ἡ παρουσία σέ μερικές περιπτώσεις λειτουργοῦ ἄλλου δόγματος, ἡ ὁποία ἐσφαλμένως θεωρεῖται ἀπό ὡρισμένους ὡς σύμπραξι σέ μικτή τελετή, ἀποτελεῖ παράκλησι τοῦ μή ὀρθοδόξου μέλους, αὐτός δέ ἐνεργεῖ κατά τήν δική του ἐκκλησιαστική πράξι ἐκτός τοῦ χρόνου τοῦ ὀρθοδόξου Μυστηρίου. Ἡ συμφωνία αὐτή εἶναι προϊόν τῆς ἐπαινετῆς καί καθ’ ὅλα ἀξίας ὑποστηρίξεως προσπαθείας ὡρισμένων τοπικῶν ἐπιτροπῶν Θεολογικοῦ Διαλόγου. Οἱ Ἐφημέριοι τῶν Ἐνοριῶν, πάντοτε μέ προθυμία, ἐξηγοῦν ἀρκούντως τίς τυχόν ἀνακύπτουσες ἀπορίες ἐπί τοῦ θέματος.
Παρατηρήσεις :- Σέ περίπτωσι δευτέρου ἤ τρίτου γάμου, τό ἐνδιαφερόμενο μέλος ὀφείλει νά προσκομίση, ἐπίσης, τό πολιτικό Διαζύγιο καί τό ἐκκλησιαστικό Διαζύγιο τοῦ προηγουμένου γάμου. Σέ περίπτωσι, κατά τήν ὁποία ὁ γάμος ἐλύθη διά θανάτου, τό ἐνδιαφερόμενο μέλος πρέπει νά προσκόμιση τό Πιστοποιητικό θανάτου τοῦ κοιμηθέντος μέλους.
- Τό Πιστοποιητικό Ἐλευθερογαμίας καί ἡ Ἀρχιερατική Ἄδεια τελέσεως Γάμου ἐκδίδονται ἀπό τήν Ἱερά Μητρόπολι, τῇ προτάσει τῶν Ἱερέων τῶν ἐνοριῶν.
Διαζυγιο
Γιά τήν ἔκδοσι ἐκκλησιαστικού Διαζυγίου ἀπαιτοῦνται :
- Τό πολιτικό Διαζύγιο.
- Τό Πιστοποιητικό τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ Γάμου.
- Ὑποβολή αἰτήσεως ἐκδόσεως ἐκκλησιαστικοῦ Διαζυγίου πρός τόν Σεβ. Μητροπολίτη.
- Ἀντίγραφο Ληξιαρχικῆς Πράξεως Γάμου (ἀφορᾶ μόνον σέ Ἕλληνες πολῖτες).
- Δικαστική ἀπόφασι ἑλληνικοῦ Δικαστηρίου, ἀναγνωρίζουσα καί στήν Ἑλλάδα τό δεδικασμένο τῆς ἀποφάσεως τοῦ ἑλβετικοῦ Δικαστηρίου, μέ τήν ὁποία ἐλύθη ὁ Γάμος (ἀφορᾶ μόνον σέ Ἕλληνες πολῖτες).
Κηδεια
Μετά ἀπό τήν κοίμησι τοῦ πιστοῦ καί πρίν ἀπό κάθε ἐνέργεια, οἱ συγγενεῖς πρέπει νά ἐπικοινωνοῦν μέ τόν Ἱερέα τῆς ἐνορίας τους, ἀπό τόν ὁποῖο θά λάβουν ὁδηγίες γιά τά περαιτέρω.
Μνημοσυνα
Μνημόσυνα τελοῦνται κατά τήν τρίτη, τήν ἐνάτη καί τήν τεσσαρακοστή ἡμέρα καί κατά τόν τρίτο, ἕκτο, ἔνατο καί δωδέκατο μῆνα ἀπό τῆς κοιμήσεως τοῦ πιστοῦ.
Ἐπειδή παρατηροῦνται συγχύσεις, διευκρινίζεται ὅτι τά Ψυχοσάββατα εἶναι δύο. Τῆς Ἀπόκρεω καί τῆς Πεντηκοστῆς.
- Ἀπό τοῦ Σαββάτου τοῦ Λαζάρου μέχρι καί τῆς Κυριακῆς τοῦ Θωμᾶ.
- Ἀπό τῆς 25ης Δεκεμβρίου μέχρι καί τῆς 6ης Ἰανουαρίου.
- Τήν Κυριακή τῆς Πεντηκοστῆς καί τήν 15η Αὐγούστου.
Ἐπίσης, καλόν εἶναι νά ἀποφεύγωνται, γιά πρακτικούς λόγους, κατά τίς Δεσποτικές καί Θεομητορικές ἑορτές καί κατά τήν πανήγυρι τοῦ Ναοῦ.
Σημείωσι :- Μνημόσυνα δέν τελοῦνται, ἐπίσης, κατά τίς ἡμέρες ὅπου δέν τελεῖται τελεία Θεία Λειτουργία. Τέτοιες περιπτώσεις εἶναι οἱ ἡμέρες τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς (πλήν Σαββάτου, Κυριακῆς καί τῆς ἑορτῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου). Ἐπίσης, Θεία Λειτουργία δέν τελεῖται κατά τήν Τετάρτη καί τήν Παρασκευή τῆς Ἑβδομάδος τῆς Τυροφάγου.
- Τρισάγια τελοῦνται ὅλες τίς ἡμέρες τοῦ ἔτους.
| 2001 Ἀπριλίου 15* | 2034 Ἀπριλίου 9* | 2067 Ἀπριλίου 10 |
| 2002 Μαΐου 5 | 2035 Ἀπριλίου 29 | 2068 Ἀπριλίου 29 |
| 2003 Ἀπριλίου 27 | 2036 Ἀπριλίου 20 | 2069 Ἀπριλίου 14* |
| 2004 Ἀπριλίου 11* | 2037 Ἀπριλίου 5* | 2070 Μαΐου 4 |
| 2005 Μαΐου 1 | 2038 Ἀπριλίου 25* | 2071 Ἀπριλίου 19* |
| 2006 Ἀπριλίου 23 | 2039 Ἀπριλίου 17 | 2072 Ἀπριλίου 10* |
| 2007 Ἀπριλίου 8* | 2040 Μαΐου 6 | 2073 Ἀπριλίου 30 |
| 2008 Ἀπριλίου 27 | 2041 Ἀπριλίου 21* | 2074 Ἀπριλίου 22 |
| 2009 Ἀπριλίου 19 | 2042 Ἀπριλίου 13 | 2075 Ἀπριλίου 7* |
| 2010 Ἀπριλίου 4* | 2043 Μαΐου 3 | 2076 Ἀπριλίου 26 |
| 2011 Ἀπριλίου 24* | 2044 Ἀπριλίου 24 | 2077 Ἀπριλίου 18 |
| 2012 Ἀπριλίου 15 | 2045 Ἀπριλίου 9* | 2078 Μαΐου 8 |
| 2013 Μαΐου 5 | 2046 Ἀπριλίου 29 | 2079 Ἀπριλίου 23* |
| 2014 Ἀπριλίου 20* | 2047 Ἀπριλίου 21 | 2080 Ἀπριλίου 14 |
| 2015 Ἀπριλίου 12 | 2048 Ἀπριλίου 5* | 2081 Μαΐου 4 |
| 2016 Μαΐου 1 | 2049 Ἀπριλίου 25 | 2082 Ἀπριλίου 19* |
| 2017 Ἀπριλίου 16* | 2050 Ἀπριλίου 17 | 2083 Ἀπριλίου 11 |
| 2018 Ἀπριλίου 8 | 2051 Μαΐου 7 | 2084 Ἀπριλίου 30 |
| 2019 Ἀπριλίου 28 | 2052 Ἀπριλίου 21* | 2085 Ἀπριλίου 15* |
| 2020 Ἀπριλίου 19 | 2053 Ἀπριλίου 13 | 2086 Ἀπριλίου 7 |
| 2021 Μαΐου 2 | 2054 Μαΐου 3 | 2087 Ἀπριλίου 27 |
| 2022 Ἀπριλίου 24 | 2055 Ἀπριλίου 18* | 2088 Ἀπριλίου 18 |
| 2023 Ἀπριλίου 16 | 2056 Ἀπριλίου 9 | 2089 Μαΐου 1 |
| 2024 Μαΐου 5 | 2057 Ἀπριλίου 29 | 2090 Ἀπριλίου 23 |
| 2025 Ἀπριλίου 20* | 2058 Ἀπριλίου 14* | 2091 Ἀπριλίου 8* |
| 2026 Ἀπριλίου 12 | 2059 Μαΐου 4 | 2092 Ἀπριλίου 27 |
| 2027 Μαΐου 2 | 2060 Ἀπριλίου 25 | 2093 Ἀπριλίου 19 |
| 2028 Ἀπριλίου 16 | 2061 Ἀπριλίου 10* | 2094 Ἀπριλίου 11 |
| 2029 Ἀπριλίου 8 | 2062 Ἀπριλίου 30 | 2095 Ἀπριλίου 24* |
| 2030 Ἀπριλίου 28 | 2063 Ἀπριλίου 22 | 2096 Ἀπριλίου 15* |
| 2031 Ἀπριλίου 13* | 2064 Ἀπριλίου 13 | 2097 Μαΐου 5 |
| 2032 Μαΐου 2 | 2065 Ἀπριλίου 26 | 2098 Ἀπριλίου 27 |
| 2033 Ἀπριλίου 24 | 2066 Ἀπριλίου 18 | 2099 Ἀπριλίου 12* |
| 2100 Μαΐου 1 | ||
| Ὁ ἀστερίσκος (*) δηλοῖ τά ἔτη κατά τά ὁποῖα τό Πάσχα τῶν Ὀρθοδόξων συμπίπτει μέ τό Πάσχα τῶν Δυτικῶν. Ἀξιοσημείωτο εἶναι ὅτι, ἐνῶ κατά τόν 21ο αἰῶνα τό Πάσχα τῶν Ὀρθοδόξων θά συνεορτασθῆ μέ τό Πάσχα τῶν Δυτικῶν 31 φορές, μετά τό ἔτος 2099 ὁ ἑπόμενος συνεορτασμός θά συμβῆ τό ἔτος 2900, δηλαδή μετά ἀπό 801 ἔτη! | ||